U bent hier

Je ziet mensen, geen lichamen.

Door gastblogger op 15 juni 2017 - 12:01

Naturisten over hun zomervakantie

‘Je ziet mensen, geen lichamen’

In de files naar Frankrijk staan straks weer een boel mensen die, zodra ze ter bestemming zijn, al hun kleren uittrekken om ze pas drie weken later weer aan te trekken. Wat drijft naturisten, behalve dat ze maar één onderbroek in hun reiskoffer hoeven te stoppen?

Hinderlijke sociale conventies vallen weg, waardoor vriendschappen ontstaan die er anders nooit zouden komen. Filip Naudts

Zelf beschouw ik het al als een overwinning als ik op vakantie een hemd met korte mouwen durf aan te trekken, en zonder kousen in mijn sandalen rondloop. Eén keer heb ik in een dronken bui naakt gezwommen, ’s nachts in het zwembad van een gehuurd vakantiehuis. Meer dan het zo vaak geroemde gevoel van vrijheid dat met naaktzwemmen gepaard zou gaan, is me de helse pijn bijgebleven na een overmoedige duik van de springplank. Een mens leert snel dat een zwembroek niet alleen een esthetische functie heeft.

Of het zwembad in Domaine de Bélézy in Bédoin, een luxueuze naturistencamping iets bezuiden de Mont Ventoux, is uitgerust met een springplank, is niet duidelijk. Wel duidelijk is dat iedereen er poedelnaakt rondloopt en zwemt. Al vijftig jaar. Fotograaf Filip Naudts maakte er naar aanleiding van die verjaardag naaktportretten van naturisten, die in een fotoboek zijn gebundeld. Enkele van die geportretteerden willen ook wel vertellen hoe dat voelt, een zomervakantie in je blootje.

Over mijn lijk

 Filip Naudts

‘Het is niet eenvoudig uit te leggen aan wie het nooit heeft gedaan’, zegt Sylvie Craps, 43 en moeder van drie (u ziet haar op de cover van deze bijlage). ‘Ik had er vroeger ook mijn bedenkingen bij. Mijn echtgenoot wou het al langer eens proberen, maar ik hield de boot af. Nogal categoriek, eigenlijk: “Over mijn lijk”, zei ik altijd. (lacht) Dat is wat hij wat later zelf zei toen ik een derde kind wou. Daaruit ontstond een soort weddenschap: ik een derde kind, hij zijn naturistenvakantie. Mijn jongste zoon is in mei 2008 geboren, in augustus van dat jaar zaten we voor het eerst in Bélézy. We zijn sindsdien elk jaar teruggegaan.’

‘Wij hebben geen last van het ons opgedrongen schoonheidsideaal’

Sylvie moest die eerste keer een hoge drempel over, maar na enkele dagen vond ze het de normaalste zaak van de wereld. ‘Dat heb ik trouwens nog elk jaar opnieuw’, zegt ze. ‘Ik ga er met lichte tegenzin naartoe, ik zit me onderweg af te vragen waarom ik op vakantie mijn kleren zou moeten uittrekken, maar eenmaal daar valt die stress samen met mijn kleren van me af.’

Je ziet het volgens Sylvie wel vaker: bij stellen is er bijna altijd één overtuigde naturist, die de partner op sleeptouw neemt. ‘Die voortrekker is net zo vaak de vrouw als de man’, zegt ze. ‘Soms zie je dat de partner tot een week nodig heeft om zich weer aan te passen. Het heeft ook weinig met op­voeding te maken: mijn man is net zo behoudsgezind opgevoed als ik, zijn ouders waren hier altijd even fel tegen gekant als de mijne.’

De hel is een jeansbroek

Maar wat is er nu zo geweldig aan? ‘Het is vooreerst iets lichamelijks’, zegt Anna (*), een 26-jarige vrouw die al elke zomer­vakantie van haar jonge leven op de naturistencamping doorbracht. ‘Het geeft je een moeilijk te omschrijven gevoel van lichtheid en vrijheid, zeker bij het zwemmen. Het is ook heerlijk dat, als je uit het water komt, er geen nat badpak of zwembroek aan je lijf plakt.’

 

‘Dat lichamelijke aspect is inderdaad elk jaar weer een ontdekking’, zegt Sylvie. ‘Ik ben zoals gezegd geen overtuigde naturiste, ik moet mezelf elk jaar weer moed inspreken. Laat mij kiezen en ik boek een luxe­hotel waar ik in bikini aan het zwembad ga liggen. Maar dat kan niet op tegen het heerlijke gevoel van naakt te zwemmen, weet ik na één dag in Bélézy weer. Het is zelfs zo dat als je drie weken geen ondergoed draagt, je nauwelijks nog kleren aan je lijf kunt verdragen. Het is alsof je lichaam verandert: niks past nog, alles wringt tegen. Je in een strakke jeans wurmen na drie weken naakt te hebben gelopen, dat is de hel.’ (lacht)

Naturisme draait, zo mogen we althans hopen, om meer dan een aangename lichamelijke gewaarwording. ‘Weet je wat het mooiste eraan is? Je vooroordelen tegenover mensen vallen weg’, zegt Sylvie. ‘Als ­iedereen naakt is, kun je aan het uiterlijk niet meer zien tot welke sociale klasse ­iemand behoort, welke stijl zijn voorkeur wegdraagt. Daardoor ontstaan vriendschappen die er in “normale” omstandig­heden nooit zouden komen. Hinderlijke ­sociale conventies vallen weg.’

Aan naakte mensen kun je misschien niet zien wat hun kledingstijl is, je kunt wel zien dat ze naakt zijn. En naakte mensen, een stuk of wat modellen niet te na ge­sproken, zijn zelden mooi om naar te ­kijken. Al plonzend in een zwembad is dat nog te harden, maar voorovergebogen bloemen plukkend in de vrije natuur, of onderuitgezakt in een strandstoel? Er zijn leukere vakantieplaatjes om naar uit te kijken.

Door dik en dun

 Filip Naudts

‘Dat is precies het punt’, zegt Sylvie. ­‘Onder naturisten vind je weinig mensen die last hebben van het ons opgedrongen schoonheidsideaal. Elk lichaam heeft zijn onvolkomenheden, en die leer je aanvaarden als je onder naakte mensen bent. Ik vind dat ook belangrijk voor onze kinderen. Ze worden op de camping geconfronteerd met dunne en dikke lichamen, met jonge en oude lichamen, zelfs met verminkte li­chamen: vrouwen die een borstamputatie hebben ondergaan, bijvoorbeeld. “Die mevrouw heeft waarschijnlijk borstkanker gehad”, zei een van mijn zonen toen hij dat voor het eerst zag. Hij was helemaal niet geshockeerd. Als mijn kinderen in de les biologie over het menselijk lichaam leren, kijken ze raar op van het ongemakkelijke gegniffel in de klas. Ze vinden het de ­normaalste zaak van de wereld. En ze zijn veel minder verlegen of onzeker over hun lichaam.’

‘Dat klopt voor een deel’, vindt Anna. ‘Als ik op de camping ben, voel ik me helemaal niet onzeker over hoe ik eruitzie. Als iedereen naakt is, vallen de verschillen helemaal weg. Je ziet mensen, geen lichamen. Maar zodra ik weer thuis ben, steekt die onzekerheid toch weer de kop op. Het is de aard van het beestje.’

Elke generatie naturisten blijkt dus ­anders aan te kijken tegen het naakte lichaam. De oudste generatie, die in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw het naturisme tot een begrip maakte, is de meest recht­lijnige. ‘Zij lopen niet alleen naakt aan het zwembad – waar het verplicht is – maar ook in de omgeving, in de winkel en de restaurants, zelfs op het tennisveld’, zegt Sylvie. De jongere generaties hebben, weg van het zwembad, al sneller de neiging om toch een short aan te trekken of een pareo om te slaan.’

En de kinderen? ‘Die gaan altijd door een fase’, zegt Anna. ‘Kleine kinderen hebben helemaal geen probleem met naaktheid, maar zodra je in de puberteit komt, ligt dat anders. Bij de meesten verdwijnt die schroom weer na enkele jaren. Ik heb die periode van ongemakkelijke schaamte ook doorgemaakt, maar het is nooit zover gekomen dat ik weigerde nog mee te gaan.’

Naturisme, zo zou je denken, zou na een halve eeuw wel voldoende aanvaard mogen zijn om er geen geheim meer van te moeten maken. Dat blijkt niet geheel te kloppen. Anna wil liever niet met haar echte naam in de krant, en vraagt ook de foto niet te publiceren. ‘Mensen begrijpen niet altijd waar naturisme echt voor staat’, zegt ze. ‘Ik heb het er nooit over op het werk, mijn ­collega’s weten niet waar ik mijn vakantie doorbreng. Enkele goede vriendinnen wel, eentje is onlangs zelfs meegegaan en vond het geweldig.’

Enig voorbehoud

Ook Sylvie kiest zorgvuldig met wie ze erover praat. ‘Ik woon en werk in Duitsland, hier praten we er weinig over. Er wordt veel aan naturisme gedaan in Duitsland, hier in München is zelfs een naturistenpark in de stad, maar je merkt toch snel enig voorbehoud bij mensen. In België en Nederland is dat anders, al onze vrienden daar weten waarom we elk jaar drie weken naar Bédoin afreizen. Let wel, ik zal nooit proberen iemand te overtuigen of te be­keren. Ik begrijp ook dat buitenstaanders het maar niks vinden. Ik zag laatst die VTM-uitzending waarin Cathérine Moerkerke zich onder naturisten begeeft: dat is gewoon niet mooi om naar te kijken, je kunt in zo’n programma niet vatten waar het echt om draait: je goed voelen onder gelijkgestemde zielen. We zouden het voor geen geld meer kunnen missen.’

(*) Anna is een gefingeerde naam.